favicon

Kolej Zakarpacka – ukraińska trasa kolejowa w Karpatach

kolej-zakarpacka-na-ukrainie-scaled

Kolej Zakarpacka – najpiękniejsza linia kolejowa północnych Karpat

Mieczysław Orłowicz, jeden z prekursorów turystyki w Karpatach Wschodnich, napisał o kolei Zakarpackiej, że to najpiękniejsza linia kolejowa północnych Karpat. I trudno się z nim nie zgodzić. Śmiało poprowadzona przez liczne tunele, wiadukty i serpentyny opada ponad 370 m w dół na długości ledwie 18 km, między miejscowościami Sianki i Wołosianka. Ta widokowa trasa to jeden z turystycznych hitów ukraińskiej części Karpat, a do tego znajdujący się na tyle blisko granicy z Polską, że śmiało może być celem jednodniowej wycieczki na przykład podczas pobytu w Bieszczadach.

Z historii Kolei Zakarpackiej

Zakarpacie leżące po południowej stronie łuku Karpat to górzysta, wyjątkowo malownicza kraina, która kryje wiele nieokrytych jeszcze przez masową turystykę skarbów. Łuk Karpat od wieków był strategiczną barierą, która oddzielała rozległą Nizinę Węgierską od polskiego Podkarpacia. To na tej porośniętej lasami, dzikiej barierze, zatrzymywały się najazdy i wojny, a znajdujące się w niej przełęcze od średniowiecza były ważnymi drogami handlowymi łączącymi północ i południe Europy.

Przed okresem zaborów wchodziła w skład Rzeczpospolitej, a następnie znalazła się pod panowaniem austriackim. Na przełomie XIX i XX w. władze Monarchii Austro-Węgierskiej rozpoczęły rozbudowę swojej sieci kolejowej. Było to związane m.in. ze wzrostem napięcia międzynarodowego i przewidywaniem, że może ono doprowadzić do wybuchu wojny.

Po północnej stronie Karpat wybudowano wówczas tak zwaną Kolej Transwersalną łączącą Wiedeń przez Kraków ze Lwowem. Warto przy tym pamiętać, że to właśnie Lwów był wówczas stolicą Galicji i odgrywał ważną rolę administracyjną w monarchii. Na początku XX w. z rozkazu cesarza Franciszka Józefa II rozpoczęto budowę linii kolejowej z Wiednia przez Użhorod do Lwowa, której częścią była tak zwana Kolej Zakarpacka.
Szczególnie wymagający dla budowniczych i inżynierów był odcinek przebiegający między Wołosianką a Siankami. Linia musiała opuścić dolinę rzeki Uż i przebić się przez góry do miejscowości leżącej prawie 400 m wyżej. To wyzwanie pokonano przez budowę tuneli, wiaduktów oraz serpentyn, a cała trasa do dziś uważana jest do dziś za jeden z cudów techniki kolejowej.

Kolej Zakarpacka – koleje ukraińskie

Kolej ukraińska ma długą historię, prześledźmy zatem jak wyglądała jej rozbudowa na przestrzeni lat. Zaprojektowana i wybudowana za czasów Austro-Węgier linia kolejowa przetrwała obydwie wojny światowe i zmiany przynależności państwowej. W okresie międzywojennej znajdowała się na terytorium Polski i Czechosłowacji, po II wojnie światowej wraz z całą Ukrainą znalazła się w granicach ZSRR. Od 1991 r. jest jedną z ważnych tras kolejowych zachodniej Ukrainy, która łączy przygraniczny Użhorod z węzłem kolejowym w Samborze i dalej ze Lwowem. Obsługiwana jest przez koleje ukraińskie w regularnych, codziennych kursach.

Na Zakarpaciu kolej należy do podstawowych środków transportu. Drogi są tu w bardzo złym stanie, komunikacja autobusowa, a w zasadzie marszrutki, docierają niezbyt często i do tego nie zawsze regularnie. Dlatego kolej cieszy się dużą popularnością. W ostatnich latach stan taboru kolejowego na Ukrainie poprawia się, choć nadal wiele pociągów przypomina minioną epokę i same w sobie mogą być dla turystów atrakcją.
Jadąc z Sianek do Wołosianki

Choć trasa Kolei Zakarpackiej przebiega od Użhorodu do Sambora, to jej najbardziej widokowy 18 kilometrowy odcinek łączy miejscowości Sianki i Wołosianka w Bieszczadach Wschodnich. Trasa pokonuje tu 370 m różnicy wysokości i poprowadzona jest w 6 tunelach, na 27 wiaduktach oraz po 18 serpentynach. Najdłuższy z tuneli ma aż 908 m długości. Biorąc pod uwagę, że zbudowano ją ponad 100 lat temu, robi to jeszcze większe wrażenie.

Przebieg linii kolejowej jest niezwykle malowniczy ponieważ znajduje się w samym sercu Bieszczad. Po polskiej stronie widoczna jest m.in. Tarnica, zaś po stronie Ukraińskiej najwyższy szczyt całej grupy górskiej czyli Pikuj o wysokości 1405 m n.p.m. Kolej Zakarpacka to taka trasa, że w zasadzie można ją spędzić w całości przyklejonym do szyby wagonu lub z aparatem w ręce.

Podróż z Sianek do Wołosianki trwa około 40 min, powrót jest dłuższy ponieważ pociąg wspina się pod górę. Jeżeli chce się przejechać w obydwie strony należy zarezerwować na to minimum 3 h. Po trasie poruszają się pociągi pasażerskie według rozkładów dostępnych na stronach ukraińskich kolei. Bilety kupić można w kasach lub u konduktorów na peronie.

Inne atrakcje Zakarpacia

Przejazd Koleją Zakarpacką można połączyć ze zwiedzaniem innych atrakcji tego regionu. A jest ich całkiem sporo. Niedaleko przejścia granicznej w Krościenku leży Chyrów, gdzie zachowały się zabudowania dawnego konwiktu jezuickiego. Do czasów II wojny światowej działała w nich jedna z najbardziej cenionych szkół w tej części Rzeczpospolitej, którą kończyli m.in. Jan Brzechwa, Eugeniusz Kwiatkowski czy Mieczysław Orłowicz. Z kolei w niedalekiej miejscowości Jasienica Zamkowa zobaczyć można zabytkową obronną dzwonnicę drewnianą, zaś w leżącym niedaleko Wołosianki Użoku, wpisaną na listę UNESCO bojkowską cerkiew drewnianą.

Interesującym miejscem ze względu na swoją historię są też Sianki, które przed II wojną światową były kurortem narciarskim i ośrodkiem wypoczynkowym porównywanym nawet z Zakopanem.

Przejazd Koleją Zakarpacką może być interesującą atrakcją podczas pobytu w Bieszczadach. Trzeba jednak pamiętać, że aby z niej skorzystać należy posiadać ważny paszport, zaś wszystkie transakcje odbywają się w hrywnach.

Kategorie produktów