Ukraiński makownik to ciasto, które nieodłącznie związane jest z obchodami Świąt Bożego Narodzenia. Zwijane wypiek z makiem podaje się również podczas innych uroczystości, a także spotkań rodzinnych. Ma bogatą symbolikę, a jego tradycja sięga czasów Rusi Kijowskiej.
Tradycja pieczenia placków z makiem wywodzi się z Rusi Kijowskiej i sięga nawet IX w. Jest zresztą obecna w wielu innych państwach Europy Środkowej i Wschodniej, a nazwa makownika – makowca ma swoje miejsce w kuchniach tradycyjnych od Bałkanów po państwa bałtyckie.
W kulinarnej tradycji ukraińskiej mak używany był nie tylko do wyrobu makownika. Dodaje się go także do kutii – tradycyjnej potrawy świątecznej. Może być też nadzieniem do pierogów oraz jest składnikiem miodowniczków – słodyczy wyrabianych na bazie miodu.
Mak ma w kulturze znaczenie symboliczne. Od czasów starożytnych był uznawany za kwiat związany ze śmiercią. Wysiewano go na grobach, a zmarłym wkładano między fałdy ubrań jego ziarenka. W tradycji ukraińskiej, gdy umierała starsza kobieta, wraz z nią do trumny wkładano węzełek maku, którym mogłaby nakarmić przychodzące kolejno do nieba dzieci i wnuki.
Z drugiej strony kwiat ten był też symbolem płodności. Z tego powodu panna młoda obsypywana była jego ziarenkami pomieszanymi z jęczmieniem i owsem. Znane są też ludowe przyśpiewki o maku odnoszące się do młodych dziewcząt czekających na zamążpójście.
Warto też pamiętać, że mak ma właściwości narkotyczne i w dużych ilościach powoduje senność. Dlatego w przeszłości, podczas prac polowych, gdy cała rodzina wychodziła w pole, najmłodszym dzieciom podawano mleko makowe, aby zasypiały i nie odciągały matek od pracy.
Makownik, czyli ukraiński placek makowy, to zawijaniec z ciasta drożdżowego wypełniony słodkim farszem makowym. Wypiek przygotowuje się bardzo prosto, ale potrzebne jest do tego trochę czasu, ponieważ mak trzeba najpierw sparzyć i utrzeć, a ciasto drożdżowe musi wyrosnąć.
Makownik podawany jest przede wszystkim w okresie Świąt Bożego Narodzenia oraz Wielkanocy, ale jest na tyle popularny, że trafia także na stoły podczas rodzinnych uroczystości innych świąt.
Do przygotowania ukraińskiego placka makowego potrzebne są:
– 500 g mąki
– 8 g drożdży
– 1 szklanka mleka
– 150 g masła
– 100 g cukru
– 2 jajka
– Szczypta soli
Na nadzienie:
– 250 g maku
– 500 ml wody
– 100 g cukru
Do nadzienia można dodać rodzynki lub inne bakalie zależnie od upodobań.
Przygotowywanie makownika należy rozpocząć od ciasta. Drożdże trzeba połączyć z ciepłym (ok. 30 st. C) mlekiem oraz cukrem, wymieszać i dodać do mąki. Całość dokładnie zmiksować i odstawić w ciepłe miejsce na około 2 h do wyrośnięcia.
Gdy zaczyn wyrośnie, należy dodać do niego jajka, 100 g roztopionego masła, szczyptę soli. Ponownie wymieszać i znów odstawić na około 1 h do wyrośnięcia.
Mak zalać gorącą wodą i odstawić na 30 min. Po tym czasie należy odsączyć wodę, a mak umieścić na płaskim talerzu, by nieco przeschnął. Następnie włożyć go w makutrze (miska do ucierania) i rozcierać. Wsypać cukier, wymieszać, a na koniec dodać ewentualnie bakalie.
Gdy ciasto wyrośnie, należy podzielić je na dwie części i rozwałkować każdą oddzielnie na placki o grubości około 1,5 cm. Posmarować je masą makową i zawinąć „w rolkę”. Na koniec podgiąć boki pod spód. Ciasto wyłożyć na blachę i odstawić na około godzinę w ciepłe miejsce. Następnie posmarować roladę roztrzepanym jajkiem i umieścić na około 40 minut w piekarniku rozgrzanym do temperatury 180 st. C. Po wyjęciu z piekarnika i ostygnięciu można posypać go cukrem pudrem.
Смотрите другие статьи
