favicon

Tradycje i obyczaje w Ukrainie

tradycje-w-ukrainie-scaled

Tradycje i obyczaje w Ukrainie

Kultura tradycyjna w Ukrainie jest bardzo bogata i zróżnicowana. Rozległy kraj zamieszkany jest przez wiele grup etnicznych i etnograficznych, które do dziś praktykują swoje zwyczaje. Choć od X w. tereny te należą do tradycji chrześcijańskiej, to do dziś w obrzędach i świętach przebijają wpływy przedchrześcijańskich wierzeń i obrządków. Szczególnie dobrze widoczne są one w wioskach, gdzie przetrwały w swojej oryginalnej postaci.

Ukraina — folklor i kultura ludowa

Ukraiński folklor jest bardzo bogaty i różnorodny. Kraj zamieszkiwany jest przez kilkadziesiąt grup etnograficznych, z których każda ma swój własny strój, zwyczaje i tradycje. Ta bogata mozaika najlepiej widoczna jest na terenach wiejskich, gdzie w czasie świąt kościelnych, wesel czy innych uroczystości rodzinnych wciąż można zobaczyć ludzi ubranych w stroje ludowe.

Ogromnym bogactwem Ukrainy jest muzyka, a szczególnie śpiew wielogłosowy. Jest on na co dzień praktykowany w cerkwiach, gdzie nie używa się żadnych instrumentów muzycznych. Głos ludzki, uważany przez kościoły wschodnie za najlepszy instrument stworzony przez Boga, brzmi podczas wszystkich uroczystości i liturgii. Ale biały śpiew wielogłosowy jest także bardzo mocno osadzony w kulturze ludowej. Dawniej rozbrzmiewał podczas prac polowych czy wieczornych spotkań, dziś trafił do sal koncertowych. Ukraińskie piosenki ludowe zostały też przetworzone przez muzyków popowych, a nawet rockowych, i we współczesnej wersji są cały czas popularne także wśród młodzieży.

Kultura ukraińska – rok obrzędowy

Rok obrzędowy w Ukrainie związany jest ściśle ze wschodnim, juliańskim kalendarzem liturgicznym i skupia się wokół świąt religijnych. Jednak także w nim widoczne są wpływy dawnych wierzeń, jak na przykład obchodzona 7 lipca Noc Kupały, podczas której pali się ogniska i organizuje konkursy skoków przez płomienie. Kupała jest świętem miłości, a dziewczęta puszczają w ten wieczór wianki na wodzie.

Dwa główne święta w kalendarzu obrzędowym to Rizdwo, czyli Boże Narodzenie, poprzedzone przez Swiatyj Wieczir (czyli naszą Wigilię) oraz Wełkydeń, czyli Wielkanoc. Z Wigilią związane są liczne tradycje mające przynosić szczęście i dostatek w nadchodzącym roku, sama zaś wieczerza składa się z postnych dań i poprzedzona jest łamaniem się prosforą, czyli niekwaszonym chlebem. W Boże Narodzenie z kolei wciąż kultywowanym zwyczajem jest chodzenie po kolędzie

Bardzo ciekawą, sięgającą czasów przedchrześcijańskich tradycją jest tak zwany Szczedryj Wieczir. W przeważającej części Ukrainy obchodzi się go dzień przed wschodnim Nowym Rokiem czyli 13 stycznia, ale w Galicji odnosi się on do wieczoru poprzedzającego Święto Chrztu Pańskiego (18.01.). Wieczór ten nazywany jest także Babiną Wigilią lub Małą Wigilią, ponieważ przygotowuje się postną, choć mniej obfitą kolację. Po niej wszyscy zgromadzeni śpiewają szczedriwki, czyli kolędy, których motywem są życzenia szczęścia.

Bardzo barwnym zwyczajem, kultywowanym w zasadzie w całej Ukrainie jest tak zwana Maslenica. To ostatni tydzień przed Wielkim Postem, gdy odbywają się zabawy z tańcami oraz przyjęcia, podczas których podaje się tradycyjne bliny. W tym czasie we wsiach chodzą też grupy chłopaków z kozą, którzy śpiewają tradycyjne przyśpiewki.

Głównym świętem w tradycji kościołów wschodnich jest Wielkanoc. W sobotę mieszkańcy Ukrainy przychodzą do cerkwi święcić bogato zdobione, tradycyjne pisanki oraz paskę, czyli specjalnie przygotowany drożdżowy wypiek wielkanocny. O północy z soboty na niedzielę rozpoczyna się trwające do rana nabożeństwo, po którym można zacząć świętowanie. Podobnie jak w Polsce, w Poniedziałek Wielkanocny odbywa się polewanie wodą.

Nieznanym w Polsce ukraińskim zwyczajem są „hrobki”, czyli Święto Zmarłych obchodzone tydzień po Wielkanocy. Tym, co może szokować, jest zwyczaj przynoszenia na cmentarz jedzenia i urządzania „przyjęcia” na grobach. Jest to związane z przesądem, że jedzeniem i napitkiem należy się dzielić także z duszami zmarłych.

Ukraińskie zwyczaje

Dużo przesądów i wierzeń ukraińskich związanych jest z narodzeniem dziecka. Aż do momentu chrztu nikt nie powinien odwiedzać domu, bo może rzucić urok na duszę niemowlęcia. Z kolei aż do ukończenia przez dziecko pierwszego roku życia nie powinno się nikomu niczego pożyczać, a szczególnie wieczorami. Aby zapewnić maluchowi zdrowie, należy do kąpieli dodawać ziół i kwiatów, w przypadku zaś dziewczynek także miodu i mleka by miały piękniejszą cerę. Pod wanienkę podkłada się też książki dla zapewnienia dziecku mądrości.

Kategorie produktów